Create
Learn
Share

Nukleer

rename
syokbe2's version from 2018-09-25 14:57

Section

Question Answer
A?kütle numarası
Zatom numarası (proton)
iyonizasyon?Elektronların çekirdek etrafındaki yörüngelerinden ayrılması için bağlanma enerjisinden daha fazla enerji gerekir. Bu ayrılma olayına iyonizasyon denir.
atom numarası arttıkça bağlanma enerjisi?azalır
izotop?aynı element, farklı kütle numarası
izomer?kütle ve atom numarası aynı ama uyarılmış halde olan atom
radyoaktiflik?radyoaktif denilen bazı cisimlerin kendiliğinden parçalanmaları sonucu çevrelerine ışınlar saçması olayıdır.
N/P>2yapay radyoaktif
N/P 1.5-2doğal radyoaktif
N/P <1.5kararlı
iyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarıx ışını, gama ışını, alfa/beta radyasyon, nötronlar
iyonlaştırıcı olmayan radyasyon kaynaklarıultraviyole, kızılötesi, radyo dalgaları, mikrodalgalar
elektromanyetik tipte radyasyon kaynaklarıx ışını, gama ışını
partiküler tipte radyasyon kaynaklarıalfa, beta radyasyon
radyoaktif bozunma tiplerifisyon, alfa bozunma, beta (-)/b(+) bozunma, elektron yakalama, gama radyasyonu
tc99m yarı ömrü6 saat
I-131 yarı ömrü8 gün
alfa bozunmaçekirdekten alfa partikülü emisyonu olur
beta (-) bozunmanötron fazlalığında olur. N -> p(+) + e(-) + v
beta (+) bozunmaproton fazlalığında olur p(+) -> n + e(+) + v
elektron yakalamap(+) + e(-) -> n + v
radyoaktif şiddet birimlericurie (aktivite yüksek), becquerel (aktivite düşük)
1 mCi=?37 MBq
radyasyon enerjisi birimielektron volt
absorblanmış doz birimlerirad, gray
rad?ışınlanan maddenin 1 kilogramına, 10-2 joule enerji veren radyasyon miktarıdır. Soğurulan enerji miktarını gösterir.
gray? ışınlanan maddenin 1 kilogramına 1 joule’lük enerji veren radyasyon miktarıdır.
1 gy=?100 rad
doz eşdeğeri birimiRBE
Rad x RBE=?rem
rem? 1 R (Rad) gamma veya x ışınının meydana getirdiği aynı biyolojik etkiyi yapan herhangi bir radyasyon miktarıdır.
sievert?1 Gy X ve gamma ışınları ile aynı biyolojik etkiyi meydana getiren herhangi bir radyasyon miktarıdır.
1 sv=?100 rem
statik çekim=?radyofarmasötik hastaya dinlenme odasında enjekte edilir.
dinamik çekim=?hasta kamera altındayken enjeksiyon uygulanır.
hedef organgörüntülenmek istenen organ
kritik organradyofarmasötiğe en çok maruz kalan organ
in-vivo tanı yöntemlerigörüntüleme yöntemleri (gamma kamera, PET), görüntüsüz tanı (tiroid uptake testi)
in-vitro tanı yöntemleriradyoimmünoassay
radyofarmasötiklerin bileşenleriradyoaktif bileşen, biyoaktif bileşen
tanı amaçlı ideal rf. yarı ömrütetkik süresinin 1.5 katı
tedavi amaçlı ideal rf. yarı ömrü günler
rf. lokalizasyon mekanizmalarıdilüsyon, difüzyon, aktif transport, metabolik yolla giriş, fagositoz, sekestrasyon, kapiller blokaj, iyon değişimi, reseptör bağlanma, kompartman lokalizasyon, atılım
dilüsyona örnek Xe-133 ile akciğer ventilasyon çalışması
difüzyona örnek Tc-99m-DTPA ile beyin sintigrafisi
aktif transporta örnek Tc-99m-DMSA’nın böbrek tübüllerinde akümüle olması
metabolik yolla girişe örnek I-131 ve I-123’ün troid metabolizmasına girmesi
fagositoza örnek Tc-99m-sülfür kolloid partikülleri ile KC-dalak sintigrafisi
sekestrasyona örnekTc-99m işaretli denatüre edilmiş eritrositler ile selektif dalak sintigrafisi
kapiller blokaja örnekTc99m-MAA ile akciğer perfüzyon sintigrafisi
reseptör bağlanmaya örnekc11-dopamin
atılıma örnektc-DPTA böbrek sintigrafisi
gamma kamera komponentlerikolimatör, NaI, ışık yönlendirici, PMT
paralel hole büyük organlar görüntülenir, obje yakın olmalıdır.
pin hole objeyi büyütür ve rezolüsyonu arttırır. Tiroid ve göz sintigrafisinde kullanılır. Obje fokus mesafesinde olmalıdır.
spect ile alınan kesitlersagittal, frontal, transvers
kardiyolojide nükleer tıpmiyokard perfüzyon sintigrafisi, MUGA
miyokard perfüzyon sintigrafisi endikasyonlarıKAH tanısı, KAH prognozu belirlenmesi, MI belirlenmesi, miyokard canlılığının belirlenmesi, KAH tedavi seçimi belirlenmesi
miyokard iskemi bulgusuPerfüzyon radyofarmasötik stres sırasında enjekte edildiğinde istirahattekine göre daha az ise bu durum iskemiye bağlıdır.
miyokard skar bulgusuPerfüzyon hem istirahat hem de streste azalmışsa skara bağlıdır.
miyokard perfüzyonda kullanılan rftalyum-201, Tc99mMIBI, Tc99mTetrafosmin
talyum yarı ömür ve enerji73 saat, 68-82 kev
sestamibi yarı ömür ve enerji6 saat, 140 kev
miyokard perfüzyonu için stres protokolleriegzersiz, farmakolojik stress
miyokard perfüzyonunda stres ilaçlarıdipridamol, dobutamin, adenozin
dipiridamolindirekt vazodilatördür. Miyokardial oksijen tüketimini artırmadan koroner kan akımını rezervini artırır. Vasküler endoteldeki adenozin uptake ve adenozin deaminazı inhibe eder. Yarı ömrü 20 dk’dır. Yan etkilerinde aminofilin kullanılabilir.
adenozindirekt vazodilatördür. Yarı ömrü 20 sn’den azdır. Yan etkileri dipiridamolden daha fazla ama az şiddetli ve kısadır.
dobutaminbeta 1 agonistidir. Kalp hızı, miyokard kontraktilitesini ve sistolik basıncını artırır. Koroner kan akımını 2-3 kat artırır. Biyolojik yarılanma zamanı 2 dk.’dır.
dobutaminin miyokard perfüzyon stresinde tercih edildiği durumlarastım, bronkospazm, yüksek dereceli AV blok, hipotansiyon, metilksantin
MUGAEritrositler ile kan havuzu işaretlenerek sol ventrikülün lümeni görüntülenir. Eritrositleri işaretlemek için Tc99m-PYP kullanılır. Amaç; sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunu belirlemek ve sol ventrikül duvar hareketlerini incelemektir.
AC sintigrafisi kullanım alanlarıpulmoner emboli, acil uygulamalar, ac pre-op kalan doku araştırması, post-op ac volüm hesaplanması, RT öncesi değerlendirme
en sık pulmoner emboli tipitromboemboli
ac ventilasyon sintigrafisinde ilaçlargaz (Xe-133, Xe-127), aerosol (Tc99m-DTPA, technagas)
ac perfüzyon sintigrafisinde ilaçlarTc99m-MAA
ac sintigrafide match perfüzyon ve ventilasyonda defekt uyumludur. Pulmoner emboli riski düşüktür.
ac sintigrafisinde missmatchPerfüzyon ve ventilasyonda defekt uyumsuzdur. Pulmoner emboli riski yüksektir.
ac dışında aktivite tutulumu sağdan sola şantlarda görülür. Ayrıca yanlış subkutan enjeksiyon nedeni ile görülebilir.
böbreğin sintigrafik tetkikleridinamik böbrek sintigrafisi, statik böbrek sintigrafisi
dinamik böbrek sin. kullanılan ilaçlartc99m-DTPA, tc99m,MAG3
statik börek sin. kullanılan ilaçlartc99m-DMSA
glomerülden atılan ajantc99m-DTPA
tübülden atılan ajantc99m-MAG3
DBS endikasyonlarıböbrek fonksiyonu araştırmak, obstruksiyon tanısı, renovasküler hipertansiyon araştırması, transplante böbrek değerlendirmesi
DBS glomerüler ajanların avantajıGFR ölçer ve ucuzdur
DBS tübüler ajanların avantajıefektif renal plazma akımı ölçer, background aktivite düşüktür
DBS fazlarıperfüzyon fazı, konsantrasyon fazı, ekskresyon fazı
diüretikli DBS endikasyonlarıobstruksiyon tanısı, konjential hidronefroz, üreteropelvik darlık, konjential megaüreter, iyatrojenik darlıklar, mesane veya prostat tümörü
kaptoprilli DBS amacırenovasküler hipertansiyon tanısı koymak
renal kortikal sintigrafi (SBS) endikasyonlarıböbrek fonksiyon tayini, piyelonefrit odağı görüntülemek, ektopik böbrek tespiti
radyonüklid sistografi endikasyonlarıVUR takibi, VUR tanısı, post-op hasta takibi
direkt radyonüklid sistografibir mesane kateteri yardımıyla mesane doldurularak VUR tanısı konabilir.
indirekt radyonüklid sistografi dinamik böbrek sintigrafisinde mesaneye atılan aktivite hesaplanarak mesaneye ulaşan aktivitenin üretere geri geçişinin ortaya konması esasına dayanır.
kemik sintigrafisinde kullanılan rf'lertc99m-MDP, tc99m-HEDP, tc99m-HMDP
kemik sintigrafisinde rf tutulumu arttrıan nedenlerosteoblastik aktivite artışı, kan akımı artışı
üç fazlı kemik sintigrafisi fazlarıbirinci; vaskülerite hakkında bilgi verir, ikinci faz; yumuşak doku hakkında bilgi verir, üçüncü faz; osteoblastik aktivite hakkında bilgi verir
MDP tutulumu artan durumlarosteomyelit, neoplazi, fraktür, osteonekroz, artrit
MDP tutulumu azalan durumlaryüksek dereceli litik nekroz, tümör nekrozu, erken dönem osteonekroz, radyoterapi, metalik yabancı cisim
kemik sintigrafisi endikasyonlarıkemik metastazı araştırması, primer kemik tm, soteomyelit ayırıcı tanısı, avasküler nekroz ve kemik viabilitesi değerlendirmesi, radyografi ile tespit edilemeyen fraktürlerin tespiti, eklem protezi değerlendirmesi, metabolik kemik hastalıkları
kemiğe en sık metastaz yapan tümörlerprostat, meme, akciğer, renal
metastatik kemik kanserleri en sık hangi kemikleri tutaraksiyel iskelet (vertebra,kosta,pelvis), kranium, ekstremite
superscandiffüz kemik tutulumu demektir. en sık prostat ve meme kenserinde
superscan ayırıcı tanısırenal osteodistrofi, ağır hiperparatiroidizm, ostomalazi, paget
üç faz (+) olan kemik sintigrafisiosteomyelit, septik artrit, protez enfeksiyonu, kompleks rejyonel ağrı sendromu
bir ve ikinci faz (+), üçüncü faz (-) kemik sintigrafisiyumuşak doku enfeksiyonu
bir ve ikinci faz (-), üçüncü faz (+) kemik sintigrafisiprotez gevşemesi
metabolik kemik hastalıklarıhiperparatiroidzm, osteomalazi, renal osteodistrofi, paget, fibröz displazi
kemik sntigrafisi avantajı kemik sintigrafisi ile kemik patolojileri diğer görüntüleme yöntemlerinden daha önce tespit edilebilir. Kemik sintigrafisi çok sensitif ama az spesifik bir yöntemdir.
memorize