Create
Learn
Share

Mackenbach

rename
rubenlanjouw's version from 2015-07-30 11:21

Section

Question Answer
Public healthVakgebied over volksgezondheid en collectieve maatregelen om volksgezondheid te bevorderen
Wat gebeurde er in de negentiende eeuw?hogere levensverwachting
verandering reproductiepatroon
demografische transitie
deels veroorzaakt door verandering oorzaak – epidemiologische transitie
Noem de tijdperken van epidemiologische transitieTijdperk van epidemieen en hongersnood
Tijdperk van afnemende pandemieen
Tijdperk van degeneratieve en door de mens veroorzaakte aandoeningen
Tijdperk van ‘delayed degeneratieve zeiekten en antibiotica resistentie
Mc Keown Thomas over sterftedaling in het tweede deel van de negentiende eeuwNiet alleen door medische interventies maar vooral door hygiene en welvaart
sterftedaling door minder infectieziektesterfte (ongeveer 75%)
voor 1950 nog geen medische interventies tegen infectieziekten
3 paradigma van public healthGezondheidsproblemen vatbaar voor:
Preventie
Collectieve maatregelen
Kwantitatieve maatregelen
1980, new public health (60-70% curatief), preventie (omgevingsfactoren). Waarin zijn de successen bereikt?Zwangerschap en kinderleeftijd
Arbeidsomstandigheden
Ongevalletsel
Leefijzen
Medische interventies
Uitdagingen public health 21e eeuwGzh bedreigingen (roken, obesitas, roken/alcohol, milieu, vergrijzing)
Gzh verschillen (sociaaleconomisch, etnisch)
Gzh problemen (infectieziekten, psychische stoornissen, letsel)
Gzh zorg (toegankelijkheid)
Wat is noodzakelijk voor vergrijzing?Een hogere gezonde levensverwachting
Een lagere morbiditeit
memorize

 

Question Answer
Gezondheid volgens de WHOVolledig fysiek, mentaal, maatschappelijk welzijn, niet sechts afwezigheid ziekte/gebrek
Beschrijf het begrip ziekteErvaren ziekte (subjectief)
Ziekte in strikte zin (diagnose)
Ziekte gedrag (resultaat ziekte)
Gevolgen van ziekte (ICF)Stoornis (uitvallen/beperken in functioneren/functies)
Activiteitenbeperking (beperkingen in uitoefenen activiteiten)
Participatierestrictie (deelname maatschappelijke activiteiten (afhankelijk sociale omgang))
4 indicatoren van de volksgezondheidZiekte + aandoening
Sterfte + doodsoorzaken
Functioneren + kwaliteit van leven
Samengestelde gezondheidsmaten
Welke uitspraak heeft Geoffrey Rose gedaan?Causes of cases is niet hetzelfde als causes of incidence
Determinanten volksgezondheid (Lalonde)Leefstijl
Sociale en fysieke omgeving
Biologische en genetische factoren
Gezondheidszorg
Nieuw model determinanten volksgezondheidPersoonsgebonden factoren (erfelijk, verworven somatische/psychische factoren)
Omgeving (biotische, fysiek, sociaal)
Gedrag (voeding, lichaamsbeweging)
memorize

 

Question Answer
Soorten preventiePrimair (voorkomen nieuwe gevallen)
Secundair (opsporing ziekten zodat erger wordt voorkomen)
Tertiair (voorkomen dat een aandoening verergert of leidt tot invaliditeit)
Belangrijkste oorzaken sterftedaling twintigste eeuwBestrijding tabak
Opsporing en behandeling hypertensie
Verkeersveilighed
memorize

 

Question Answer
Global burden of diseaseInfectieziekten, maternale en perinatale aandoeningen + voedseldeficienties
Chronische niet –overdraagbare aandoeningen
Wereldwijd sterfte1)Ischemische hartziekten
2)Cerebrale aandoeningen
3)Lagere luchtweginfecties
4)COPD
5)Diarreeziekten
Oorzaken ziektelast wereldwijd (DALY)1)Lagere luchtweg infecties
2)Diarreeziekten
3)Depressies
4)Ischemische hartziekten
5)HIV/aids
Wereldwijd determinanten ziektelast (DALY)1)Ondergewicht kids
2)Onveilige seks
3)Overmatig alcohol
4)Onveilig drinkwater, slecht sanitair
5)Hoge bloeddruk
DALYDisability adjusted life years, samenvattende maat voor omvang gezondheidprobleem
Levensjaren verloren door sterfte + levensjaren gedeeltelijk verloren door beperkingen
Cijfers huisartsbezoeken600 miljoen huisartsbezoeken
1/16 ziekenhuisopname
Sterfte man 78
Sterfte vrouw 83
½ bezoeken voor langdurige opname
Meer dan 800.000 arbeidsongeschiktheids uitkeringen
4e fase epidemiologische transitieGeen uitschakeling maar delay degeneratieve ziekten
Daling sterfte hart en vaatziekten doorMinder roken
Daling serumcholesterol
Behandeling hypertensie
4 groepen indicatoren voor de volksgezondheid in NLZiekte en aandoeningen
Functioneren en kwaliteit van leven
Sterfte en doodsoorzaken
Samengestelde gezondheidsmaten
memorize

 

Question Answer
Top 5 incidentie NL1) Infecties bovenste luchtwegen
2) Nek- en rugklachten
3) Acute urineweg infecties
4) Prive ongevallen
5) Contacteczeem
Top 5 prevalentie NL1)Nek- en rugklachten
2)Contacteczeem
3)Artrose
4)Diabetes Melitus
5)Cornoaire hartziekten
Cijfers functioneren, boven de 12 jaar40 dgn/jr beperkt activiteiten
5 dgn/jr verzuim school/werk
4 dgn/jr in bed
11% een of meer ernstige beperkingen
19% minder goede gezondheidstoestand
Top 5 sterfte1) Coronaire hartziekten
2) Longkanker
3) Beroerte
4) Dementie
5) Hartfalen
Mannen: kanker, vrouwen: hart en vaatziekten
Samengestelde maten bestaan uita) Maten voor gezonde levensverwachting
b) Maten voor verlies gezonde levensjaren (DALY)
QALYQuality adjusted life years, kwaliteit van leven gewogen levensjaren
HALEHealth adusted life expectancy, voor de gezondheidstoestand, levensverwachting
Hoofdoorzaken daling DALY1)Ischemische hartziekten
2)Angststoornissen
3)Depressie
memorize

 

Question Answer
Groepen gezondheidsproblemen in NL1)Rond zwangerschap en geboorte
2)Ongevalletsel en opzettelijk toegebracht letsel
3)Psychische stoornissen
4)Hart en vaatziekten en kanker
5)Rond ouderdom en sterven
Rond zwangerschap en geboorteMeerlingenzwangerschap
Roken tijdens zwangerschap
Allochtone herkomst zwangere
Verschillen in zorg tijdens zwangerschap
Sterfte rond de zwangerschap1) 2/3 perinatale sterfte, doodgeboren

2) 1/3 overlijdt 1e week door
a)Aangeboren afwijkingen
b)Ziekte van de moeder
c)Hypoxemie
d)Vroeggeboorte
Ongevallen en opzettelijk toegebrachte letselsVerkeers
Bedrijfs
Prive
Sport
Psychiatrische stoornissenDepressie
Schizofrenie
Cerebrovasculaire aandoeningen Herseninfarct
Intercerebrale bloeding
Subarachnoidale bloeding
Kanker top 51)Longkanker
2)Borstkanker
3)Dikke darm/endeldarm kanker
4)Prostaatkanker
5)Maagkanker
memorize

 

Question Answer
RRRelatief risico. Verhouding van de incidentie van een ziekte bij mensen
RRa=Ia/I0
PAFPopulatie attributieve fractie, proportie van de totale incidentie van een ziekte binnen bevolking toe te schrijven aan blootstelling determinant
PAFa=(Itot-I0)/Itot
memorize

 

Question Answer
Gezondheids determinantenBiotische omgeving
Fysieke omgeving
Sociale omgeving
Gedragsfactoren
Genetische factoren
Biotische omgevingInfectie ziekten
Meldingsplicht
a)Virale hepatites
b)Kinkhoest
c)Bacillaire dysenterie
d)Meningokokkeninfecties
e)TBC
Fysieke omgevingOmgevingstemperatuur
Lawaai
Straling
chemische stoffen
GedragsfactorenRoken
Overmatig alcohol gebruik
Voeding
Lichaamsbeweging
Sociaal economische positiePlaats arbeidsmarkt + sociaal economische status
Arbeidsongeschikt/werkloos
Healthy worker effect
Lagere positie
Sociale status determinantenFysieke omgevingsfactoren
Sociale omgevingsfactoren
Gedragsfactoren
Top 4 beroepsziektenGehoorstoornissen
Houding/beweging
Psychisch
Huid
memorize

 

Question Answer
PreventiePrimaire, voorkomen nieuwe gevallen
Secundaire, ontdekken in vroeg stadium, erger voorkomen
Tertiaire, behouden/verkleinen gevolgen van reeds gediagnosticeerde ziekte
Collectieve en oppertunistische aanpakGestructureerde aanpak gericht tot populatie
Wanneer een goede gelegenheid zich voordoet
Populatie benadering en hoogrisicobenaderingAls RR laag, maar relatief grote groep met verhoogd risico, beperkte winst individu, grote winst populatie, preventieparadox
Als RR hoog, en relatief klein deel vormt bevolking, winst indivudu, niet echt op populatie niveau
Universele, selectieve, geindiceerde, zorggerelateerde preventieOp algemene bevolking zonder verhoogd risico
Op groepen met verhoogd risico
Individuen in gzhz bekend met risicofactor/voorstadia
Individuen die de ziekte al hebben
Doelen preventieGezondheidsbevordering
Gezondheidsbescherming
Ziektepreventie
Implementatie preventie interventiesCommunicatie
Faciliteren
Wet en regelgeving
SensiviteitA/(A+C)
SpecifiteitD/(D+B)
Positief voorspellende waardeA/(A+B)
Negatief voorspellende waardeD(C+D)
Voordelen en nadelen screeningVoordelen: lagere ongunstige uitkomst ziekte, winst gezonde levensjaren, minder behandeling vergevorderd stadia, minder intensieve primaire bahandeling, efficientere diagnostiek

Nadelen screening: bijwerkingen, risico’s, ongerustheid, vervolgdiagnostiek, fout-positieven, nadelig effect eerder vinden ziekte, meer ziekten vinden, onterechte geruststelling
Length biasTijd tussen diagnose door screening en diagnose door symptomen
Length time biasVertekend beeld gemiddelde levensduur want langzame tumor ontdekt
Beoordelingskader screeningGezondheidswinst
Effecten eenduidig
Geringe ongunstige neveneffecten
Redelijke verhouding kost-effect
Implementatie leidt niet tot onbedoelde effecten
Ontwikkeling andere termijnen veranderen afwegingen korte termijn niet
Typen screening NLPreconceptioneel, prenataal en neonatale screening
Groei en ontwikkelingsscreening, periodieke lengte
Kankerscreening, baarmoederhals, borstkanker, darmkanker, longkanker, prostaatkanker
memorize