Create
Learn
Share

Epidemiyoloji

rename
syokbe2's version from 2017-05-23 20:20

Section

Question Answer
J.Graunt?ilk defa kilise ölüm kayıtlarını inceledi
Dr.PanumFaroe adalarında kızamığın inkübasyon süresini buldu
Dr.SnowKolera'nın Thames nehrinden geldiğini buldu.Çağdaş epid. babası.İlk defa fatalite ve relatif risk ölçen kişi
Dr.LindSkorbut'un nedenini buldu
SemmelweisSteril olmamanın puerperal sepsis nedeni olduğunu buldu
E.JennerSüt sağanların çiçeğe aşılandığını farketti
Doll ve HillSigara Kanser ilişkini buldu
Kelly BrownelReklamların obetizeye neden olduğunu savundu
Epidemiyoloji temel ilkesiHastalık rastgele ortaya çıkmaz
Tanımlayıcı epidemiyoloji amacıHastalık nerde ne zaman kimde görüldü? Hastalıkları öncelik sırasına koymada yararlı
Tanımlayıcı epidemiyoloji avantajlarıçabuk-ucuz-kolay-yeni hastalık tanımlama-analitik araş. için ipucu verir
Tanımlayıcı epidemiyoloji dezavantajlarınedensel ilişki kuramaz-kontrol grubu yok-sonuç genellenemez
Ekolojik korelasyon nerede kullanılırHastalık nedeni için hipotez yaratmada
Epidemiyoloji anlamıhalk üzerinde bilim
Kesitsel epidemiyoloji amaçlarıhastalığın sıklığı prevelansı seyrini ve olası risk faktörlerini bulmak için
Kesitsel epi. avantajlarkısa-ucuz-sağlık sorunlarını belirler-genellenebilir
Kesitsel epi. dezavantajlaraz konu araştırılıyorsa maliyet fazladır-sebep belirlemez-kontrol grubu yok
Morbidite ölçütleri?prevelans ve insidans
Kohort avantajlarıhayatta kalma oranı çalışmaya en uygun-zamansal ilişki çalışılabilir-hipotez test eder-etkene maruziyet az ise ideal-tek etkenden çok has. oluşuyorsa ideal
Kohort dezavantajlartaraf tutma olabilir-takipte kayıp sık-uzun süren has. için uygun değil-etkene maruziyet zamanla değişebilir
Kohort amaçlarbelli ortak noktası olan grupları araştırma-belli etkenle karşılaşan ve karşılaşmayanların has olma olasılığını hesaplar
Kohort'ta elde edilen ölçütlerinsidans-rölatif risk-atfedilen risk
Korunulabilirlik hızı neyi ölçerkoruyucu önlem alınırsa yüz kişiden kaçı kurtulur
Relatif risk neyi ölçeretken hasta olma olasılığını kaç kat arttırır
Vaka-Kontrol avantajlar kolay-ucuz-nadir ve uzun inkübasyonlu hastalıklar için ideal-terk problemi yok
Vaka-Kontrol dezavantajlar evreni temsil etmiyorsa genellenemez-gerçek morbidite/mortalite/insidans hesaplanamaz-neden sonuç ilişkisi kesin değildir-taraf tutma olabilir
Berkson Hatası?Hastaneye gelenler evreni temsil etmez
Vaka-Kontrol'de en az kaç vaka olmalıdır30
Vaka-Kontrol'de ne hesaplanır?Tahmini relatif risk
Vaka-Kontol amaçne oldu?(retrospektif)
Tahmini relatif risk neyi hesaplarEtkene maruz kalanların kalmayanlara göre hasta olma olasılığı kaç kat artar
Müdahale araş. amacıaşı-ilaç-ameliyat etkinliğini belirlemek
Paralel tasarım ?bir grup tedavi alır diğer grup tedavi almaz ya da başka tedavi alır
Cross-Over tasarım ?İki gruba da aynı tedaviler farklı zamanlarda verilir
Müdahale araş. dezavantajlarçalışma büyüktür-uzun süreli-uyum sorunları olabilir-maliyet fazladır
Müdahale araş. elde edilen ölçütleretkinlik,relatif etkinlik,atfedilen etkinlik(mutlak risk azaltılması),etkinlik oranı(relatif risk azaltılması)
Relatif etkinlik ne hasaplarmüdahale kontrolden ne kadar başarılı
Atfedilen etkinlik ne hesaplariki grup arasındaki hız farkı
Etkinlik oranı ne hesaplarMüdahale yaparsak hastaların yüzde kaçını koruruz
Müdahale araştırmalarında karşılaşılan sorunlaretik sorunlar-devamsızlık-tedaviye uyum sorunları-polifarmasi-sosyoekonomik yapı
Metodolojik çalışmaların amacıtanı yöntemlerinin değerini ve gözlemcileri ölçer
Validite ?tanı yöntemi ne kadar doğru
Güvenilirlik ve tutarlılık ?gözlemci kendisi ile çelişiyor mu
Duyarlılık(Sensitivite) ?tanı yöntemi hastaların kaçını hasta olarak görüyor
Spesifite(Seçicilik-Özgüllük) ?tanı yöntemi sağlamların kaçını sağlam olarak görüyor
Yüksek sensitivite istenilen durumlaryayılan has.-ciddi has.-kesin tedavisi olan has.-kesin test maliyeti fazla değil-bir üst basamakta hasta yüklemesi yapmayacak-erken teşhis has.önlüyor ise
Yüksek spesifite istenilen durumlarerken tanı yararsız-kesin tanı pahalaı veya zor-sarsıcı has.-tedavisi olmayan has.
PPD ne amaçla kullanılırPrevelans düşük olduğu zaman en spesifik test bile bir çok yanlış pozitif hasta verir bu yüzden PPD kullanılır
PPD ne ölçertestin hasta dediği kişinin hasta olma olasılığı
NPD ne ölçertestin sağlam dediği kişinin sağlam olma olasılığı
Kappa değeri neyi ölçerTutarlılık
Tutarlılığı etkileyen faktörler ?biyolojik varyasyon,ölçüm araçları farkları,gözlemiçi varyasyon,gözlemci arası varyasyon
Sistematik hata ?ölçüm geçersiz ama güvenli
Rassal hata ? ölçüm kesin değil ama geçerli
etkenden sonuca gidilen araşt.?Kohort
sonuçtan etkene gidilen araşt.?VakaKontrol
çift yönlü neden sonuç analizi yapan araşt.?Kesitsel
Analitik çalışmalar nelerdir?Kohort-VakaKontrol- Kesitsel
Gözlemsel araştırmalar neye göre ayrılır?Karşılaştırma grubu varsa analitiktir, yoksa tanımlayıcıdır
Gözlemsel ve deneysel araştırmalar arasındaki fark?Deneysel araştırmada etkene maruziyete araştırmacı karar verir, gözlemsel araştırmada etkene maruziyete araştırmacı karar vermez
Nadir görülen hastalığın incelenmesinde kullanılabilecek araş.?Ekolojik ve VakaKontrol(ilktercih)
Nadir görülen hastalığın nedeninin incelenmesinde kullanılabilecek araş.?Kohort(ilktercih) ve Ekolojik
Nedenin çoklu etkilerinin test edilmesinde kullanılabilecek araştırmalar ?Kohort(ilktercih) Ekolojik ve Kesitsel
Çoklu maruziyet ve determinant araş.?VakaKontrol(ilktercih) Ekolojik Kohort Kesitsel
Zaman ilişkisi ölçümünde kullanılan araş. ?Kohort(ilktercih) Ekolojik ve VakaKontrol(prospektif ise)
İnsidansın doğrudan ölçümünde kullanılan araş. ?Kohort(ilktercih) ve VakaKontrol(eğer nüfusa dayalı ise)
Uzun latent dönem incelenmesinde kullanılan araş. ?VakaKontrol
Tanımlayıcı epi. tipleri VakaSunumu-VakaSerisi-ToplumTabanlı-Ekolojik
Kesitsel epi. tipleriToplumTaraması-PrevelansÇalışması-Epi.Sürveyans-DurumSaptama-CrossSectional
Çoklu etkende kullanılan VakaKontrol
Çoklu hastalıkta kullanılanKohort
Etken nadir ise kullanılanKohort
Hastalık nadir ise kullanılanVakaKontrol
Kohort ve VakaKontrolün riskleriKohort=Verimsizlik VakaKontrol=Taraf tutma
memorize